Met twee vlammenwerpers in zijn handen spuwt hij metershoge tongen vuur de lucht in. Zijn wit geschminkte gezicht oogt als een monster uit een horrorfilm. Het mag duidelijk zijn: Behemoth is zondagavond bij vlagen angstaanjagend in de MainStage. De Poolse metalgigant draait inmiddels al 35 jaar mee en geldt nog altijd als de onbetwiste aanvoerder van de extreme black metal. Samen met Dimmu Borgir vormen ze in Den Bosch een heuse, gitzwarte black metal package waar de liefhebber van het zwaardere werk vingers en duimen bij aflikt.
Nochtans heeft het optreden van Behemoth een valse start. Tijdens de furieuze opener Daimonos gaat er qua geluid iets flink mis. De harde, spijkerharde black metal komt simpelweg niet over; het klinkt dof, ongebalanceerd en mist de rauwe zeggingskracht die de band normaal zo typeert.
Wat volgt is een minutenlange, bijna snijdende stilte waarin de bandleden spoorloos naar de coulissen verdwijnen. Twijfel slaat even toe in de zaal. Maar wie denkt dat Behemoth zich hier door laat kisten, kent het karakter van deze titanen niet.
‘Niemand kan ons stoppen!’
Frontman Adam “Nergal” Darski keert na een paar spannende minuten terug op de planken en verontschuldigt zich droogjes voor de technische problemen. “We zijn ze nu te boven, want niemand kan Behemoth stoppen!”, brult hij rauw door de zaal. “Al 35 jaar worden we gedreven door één levensmotto, en dat is Conquer All!”
Dat blijkt geen woord gelogen. Als het nummer Conquer All ingezet wordt, herpakt Behemoth zich niet alleen uitstekend; ze verkeren vanaf dat moment in absolute bloedvorm.
Oogt precies als De Hel
Wat volgt is een visueel en muzikaal schouwspel van buitenaardse proporties. De talloze vlammenwerpers op het podium draaien werkelijk alle kanten op. De metershoge vuurzee reikt bij vlagen bijna tot aan het hoge dak van de MainStage.
Ze draaien synchroon hun rondjes, waardoor het op momenten lijkt alsof we gehypnotiseerd naar een duister vuurballet staan te kijken. Het complete decor van Behemoth oogt als een vurige inferno, een adembenemende herinterpretatie van de hel zelf.
Gecombineerd met de kenmerkende, lijkwitte en diepzwarte schmink op de gezichten van de bandleden, zien de heren er doodeng en intens dreigend uit. Bij de absolute kraakheldere uitvoering van The Shit ov God staat Nergal centraal op het podium. Als een ijzingwekkende, manifest geworden antichrist strekt hij zijn armen wijdgespreid uit boven de menigte, terwijl hij de mantra “We are the shit of God” over het publiek uitstort.
Je voelt ter plekke de rillingen over je rug lopen. Het voelt soms alsof de wereld voor je ogen aan het vergaan is, of alsof je midden in een eeuwenoude kerk staat die langzaam op instorten staat.
Onder je huid
Het knappe is dat Behemoth na al die decennia nog steeds zo diep onder je huid weet te kruipen. Dat is geen vanzelfsprekendheid in een genre dat snel in cliché’s kan vervallen.
Neem nou het magistrale I, Scvlptor. Nergal klimt op een verhoging met twee enorme vlammenwerpers in zijn handen. Het doet in de verte denken aan Rammstein met hun beroemde engelenpak bij het nummer Engel, maar dan een stuk grimmiger.
Zonder twijfel een van de visuele hoogtepunten van de show, mede omdat letterlijk alles om hem heen in lichterlaaie lijkt te staan.
In conflict met de media
Muzikaal gezien is het bovendien smullen van de manier waarop oud en nieuw werk elkaar aflossen. Sinds hun oprichting in 1991 heeft de band onder leiding van de charismatische Nergal de extreme metalscene in Polen en ver daarbuiten gerevolutioneerd.
Behemoth bleek nooit een standaard black metal band, maar een ontketende kracht die zich dwars verzet tegen alles wat als normaal of geaccepteerd wordt beschouwd. Dat bracht hen wereldwijd regelmatig in conflict met de mainstream media en de Poolse Katholieke Kerk.
Meest spraakmakend was uiteraard Nergal’s beruchte proces voor blasfemie in 2010. Een juridische strijd die uiteindelijk alleen maar de diepgewortelde hypocrisie blootlegde die hij met zijn muziek hekelt.
Nieuwe anthems in overvloed
Die rauwe rebellie en de drang naar artistieke vernieuwing voel je vanavond in elke vezel. Nummers als het doomy Blow Your Trumpets Gabriel, het bezwerende Thy Becoming Eternal, het stampende Ov Fire and the Void en de meeslepende track To Drown the Svn in Wine staan als een huis.
De band bewijst moeiteloos dat hun nieuwere werk minstens zo sterk en impactvol is als de oude klassiekers. Nergal en zijn mannen blijven maar bevlogen nieuwe anthems schrijven.
Aan het theatrale aspect is werkelijk aan alles gedacht om de beleving compleet te maken. Bij het fantastische Bartzabel verschijnt Nergal plots met een gigantische, gitzwarte mijter op zijn hoofd: een soort duistere, nachtmerrieachtige variant op Sinterklaas. En zo blijft hij maar van outfits en attributen wisselen.
Eerste show in Baroeg: wie was erbij?
Na de heerlijk smerige Venom-cover In League With Satan en de verwoestende furie van Chant for Eschaton 2000, haalt de zanger even adem. Hij neemt de tijd voor een mooie herinnering aan ons kikkerlandje.
“Dertig jaar geleden speelden we in Rotterdam in de Baroeg. Is er iemand in het publiek die daar toen bij was?”, vraagt hij met een grimlach. “We zijn zoals die avond nog altijd springlevend, zoals je kunt zien. Het is vanavond opnieuw magisch, dank jullie wel dat jullie weer in zulke groten getale aanwezig zijn.”
Wanneer de epische toegift O Father O Satan O Sun! als een wervelstorm over de zaal heen blaast, valt het doek voor een avond die de boeken in kan. Behemoth gaf in Den Bosch een van de allerbeste en meest overtuigende shows weg die ze ooit op Nederlandse bodem hebben neergezet.
Deze meesters van de duisternis zijn nog lang niet klaar; hier zit gerust nog een jaar of tien, twintig aan absolute topjaren in. Heil Satan!